|
کوه _ سرما _ حادثه (قسمت ششم)
توجه : قبل از مطالعه این مطلب قسمتهای گذشته این بحث را در پستهای قبلی مطالعه فرمایید
قسمت اول ـ قسمت دوم ـ قسمت سوم
سرمازدگی قاتل خاموش
می توان در راه قله در کشاکش رفتن یا نرفتن مبانی عشق را مرور کرد
پیشگیری از سرمازدگی
اگر به عنوان کوهنورد فقط یک مبحث از پزشکی کوهستان را می خواهید بخوانید آن مبحث همین پیشگیری از سرما زدگی است . آنچه در اینجا می خوانید شاید بسیار ساده به نظر آید اما رعایت همین اصول ساده میتواند شما را از رو در رو شدن با وضعیتهای دشوار آینده حفظ کند. برای موفقیت در پیشگیری از سرمازدگی باید قبل از اینکه بدنتان در مبارزه با سرما انرژی و دمای خود را از دست بدهد و از پا بیفتد به فکر سرمازدگی و مقابله با آن باشید. یعنی قبل از آنکه علائم سرمازدگی آشکار گردد مانع ایجاد و یا پیشرفت آن شوید.
چگونه ؟ مثلث سرمازدگی را به خاطر آورید ( باد _ سرما _ رطوبت) و عوامل فرعی(خستگی _ گرسنگی _ بی خوابی _ بیماری و ...) را با خود مرور کنید. شما اکنون می دانید با تکمیل مثلث، سرمازدگی اجتناب ناپذیر است. و نیز میدانید که عوامل فرعی این روند را تسریع میکنند و گاه جای عوامل اصلی را پر می کنند .پس در تمام برنامه های کوهنوردی در هر شرایط آب هوایی(نه فقط در آب هوای بد و سرد) به دقت و وسواس به دنبال اظلاع مثلث سرمازدگی باشید و از تکمیل شدن آن بترسید و جلوگیری کنید. اگر در شرایطی قرار دارید که دو ضلع مثلث تشکیل شده است بدانید وضعیت شما بسیار شکننده و خطرناک است وهر لحظه ممکن است مثلث سرما تکمیل شود و یا تجمع عوامل فرعی قبل از تکمیل مثلث اوضاع را وخیم کند. در صورت تشکیل اظلاع مثلث به سرعت و بدون از دست دادن وقت به فکر شکستن مثلث و از بین بردن عوامل فرعی باشید.
اصول پیشگیری از سرمازدگی:
۱ـ کنترل اضلاع مثلث : شما باید تک تک اضلاع مثلث را به دقت کنترل کرده با آنها مبارزه کنید. و خود را از گزند آنها دور نگه دارید. حتی اگر هر کدام به تنهایی وجود داشته باشند .نباید منتظر تکمیل مثلث بمانید آنگاه به فکر مبارزه با اضلاع مثلث بیفتید زیرا ممکن است شرایط فرصت این کار را به شما ندهند یا عوامل فرعی باعث سرعت غیر منتظره پیشرفت سرمازدگی شوند و دیگر کاری از دست شما برنیاید.
رطوبت (ضلع اول مثلث) : خیس شدن در برنامه های زمستانی اگر یک فاجعه نباشد (که گاه واقعا هست) باید گفت همیشه مشکلی بزرگ است . و باید اذعان داشت که گاه واقعا نمیتوان از آن اجتناب کرد.
1–تعریق 2_آب 3_برف 1_تعریق:
چه باید کرد ؟ 1_ لباس مناسب و لایه لایه 2_ استراحت کافی 3_اتراق اصولی a)لباس مناسب : شما باید به گونه ای لباس بپوشید و از جنسهایی استفاده کنید که بتوانند ضمن گرم نگه داشتن بدنتان و جلوگیری از نفوذ باد و رطوبت باعث ایجاد جریان هوا در لایه های زیرین لباسها شده و به تبخیر عرقتان کمک کنند. امروزه با ساخته شدن انواع پارچه های تنفسی(از جمله گورتکس) که اجازه خروج بخار آب را میدهند اما مانع ورود آب و باد میشوند این منظور که در گذشته دست نیافتنی مینمود برآورده شده است.گرچه این خصوصیت در جنسهای مختلف این لباسها متفاوت است اما حتی در اجناس مرغوب هم این خاصیت به طور 100% وجود ندارد و شما باید برای خروج عرق بدنتان به جریان هوا در لایه های زیرین لباسهایتان کمک کنید.ضمن اینکه بدنتان را از سرما و باد نیز باید حفظ کنید. و این مقدور نیست مگر با پوشش لایه لایه .
آب و هوا در دامنه ها و ارتفاعات بسیار متفاوت است و سما باید آمادگی رو دررو شدن با این تغیرات را داشته باشید
پوشش لایه لایه چیست؟ چگونه لایه لایه لباس بپوشیم؟1 با استفاده از پوشیدن لایه ای لباس می توانید تاثیر و قابلیت آن را بالابرید. این سیستم سازگار با بالا و پایین رفتن حرارت و شرایط جوی کوهستان است. هدف سیستم لایه ای این است که با حد اقل وزن و حجم لباس ،حرارت بدن را در تمام مدت در سطح مطلوبی حفظ کند . برای نیل به این منظور اغلب باید تنظیماتی را انجام داد . اکثر کوهنوردان با تجربه،در بیشتر فعالیتهای کوهنوردی خود از سیستمی پایه ای که بر اساس چند لباس مختلف با کیفیت خوب تشکیل شده است استفاده می کنند و ترکیباتی از این سیستم را در شرایط مختلف و بر حسب نیازهای شخصی به کار می گیرند . ممکن است لایه اساسی تغیر کند ،وسایل عایق کم یا بیشتری استفاده شوند. چیزهای جدیدی مثل لباسهای لایه رویی بوجود بیایند و خریداری شوند ، اما اساس و هسته سیستم لایه ای با گذشت زمان و آخرین لباسهای تکنولوژی پیشرفته به همان شکل باقی مانده است . پایه سیستم لایه ای جهت فعالیت در ورزشهای درون طبیعت متکی بر سه نوع لایه است : لایه مجاور پوست،لایه عایق حرارتی و لایه بیرونی.
اگر هر لباسی را در جای خود بکار ببریم، یعنی معایب و مزایای لباسها و الیاف را بدانیم، بیراه نگفته ایم اگر بگوییم هیچ لباسی بد نیست. اما بعضی پوشش ها در برنامه های زمستان واقعا نا مناسب هستند مثلا:
B)استراحت کافی:
c)اترق اصولی :
پس: 1) پوشش مناسب و لایه لایه را رعایت کنید. 2) حین حرکت بسته به میزان فعالیت ،وضعیت جوی و دمای بدن لباستان را کم و یا اضافه کنید. 3) استراحت مناسب ،کوتاه و به موقع حین حرکت را فراموش نکنید. 4) خشک کردن بدن ،تعویض و اضافه کردن لباس در اتراقها را جدی بگیرید. 5) کوله پشتیتان را در استراحتهای کوتاه در نیاورید تا کمرخیس و عرق کرده تان در معرض باد و سرما قرار نگیرد
هنگام اتراق قبل از استراحت و سردشدن بدنتان اول لباسهایتان را عوض کنید و لباسهای خیستان را خشک کنید
۲)آب و باران:
پس : 1) همواره آمادگی رو در رو شدن نا گهانی با آب و هوای نا مناسب را داشته باشید. 2) از لباسهی اضافه و وسایلتان به دقت در برابر خیس شدن مراقبت کنید 3) هنگام راه رفتن یا عبور از آب مواظب جورابها و کفشهایتان باشید 4) اگر خیش شدید برای خشک کردن و تعویض لباستان وقت بگذارید
۳)برف:
گتر خوب میتواند سلامت پاها و خشک ماندن انها را تضمین کرده به حفظ دمای بدنتان کمک فراوانی کند
1) وسایل و تجهیزات زمستانه را فراموش نکنید(کفش مناسب ،گتر جوراب،لباس ، کلاه،چادر و ...) 2) روی برف ننشینید 3) دقت کنید لباس و کفشهایتان کمتر برفی شود 4) از مسیرهای پاکوب استفاده کنید 5) لباس مناسب به تن کنید 6) برفها را تا جاییکه امکان دارد از خودتان بتکانید و نگذارید برف روی کفشها و لباسهایتان باقی بماند .
در قسمت بعد در ادامه مبحث پیشگیری از سرمازدگی به بررسی دو ظلع دیگر مثلث (باد و سرما )خواهیم پرداخت و عوامل فرعی را نیز مروری کوتاه خواهیم کرد .با ما همراه باشید. لطفا پس از خواندن مطلب نظراتتان را از ما دریغ نفرمایید انتقاد کنیدتا اشکالات برطرف شود
پاورقی: ۱)این قسمت عینا از کتاب کوهنوردی لذت آزادی در اوج بلندی ها /ویراستاران استیون کاکس،کریس فولساس،ترجمه رحیم دانایی _تهران،نشر روان ،1383 _جلد اول . نقل شده است برای مطالعه بیشتر در باره لایه ها و لباسها میتوانید به این کتاب مراجعه کنید.
|+| نوشته شده توسط دکتر فرید عباسی در دوشنبه 17 تیر1387 و ساعت 0:35  کوه _ سرما _ حادثه (قسمت پنجم)
توجه : قبل از مطالعه این مطلب قسمتهای گذشته این بحث را در پستهای قبلی مطالعه فرمایید
قسمت اول ـ قسمت دوم ـ قسمت سوم ـ قسمت چهارم
سرمازدگی قاتل خاموش
و گردست محبت سوی کس یازی مهدی اخوان ثالث
نمونه ای از گرم کردن و گرم نگهداشتن بیمار سرمازده: گرچه سعی شده است مصدوم در این پوشش از آب و باد محافظت شود اما گذاشتن مصدوم با این پوشش در مکانی که از آب و باد در پناه است(مثلا در یک چادر) اطمینان بهتری ایجاد می کند.
وسایل موردنیاز:
آماده کردن لایه زیرین:
لایه های زیر پای بیمار باید گرم باشد. و اطمینان داشت که رطوبت به لایه های بالاتر نفوذ نمی کند.
قرار دادن مصدوم:
مصدوم در کیسه خواب و قرار دادن بطریهای آب گرم در کنار او. اگر دمای بدن بمار پایین است می توان یک امداد گر را با مصدوم در کیسه خواب قرار داد.
قرار دادن لایه های بعدی روی بیمار جهت حفظ دما و گرم ماندن بیمار.
پوشاندن نهایی بیمار و ایجاد محفظه ای گرم و حمایت شده از آب و باد. برای حفظ دمای بدن بطری های آب گرم باید مرتب عوض شود.
اگر مصدوم هوشیار نباشد: برخورد با مصدومی که هوشیار نیست بسیار متفاوت است. در این مرحله سرعت عمل، دستپاچه نشدن و کنترل حادثه و بیمار بسیارمهم است ، والبته شانس موفقیت هم کمتر. دو نکته را در این بیماران بخاطر بسپارید: 1- نهایت دقت در برخورد با این بیماران را داشته باشید یک تکان نا ملایم یک ضربه ساده می تواند باعث مرگ بیمار شود. 2- هیچگاه مصدوم سرمازده را مرده نپندارید حتی اگر نبض و تنفس نداشته باشد. مصدومان سرما زده گاه تا چند ساعت (نه چند روز) بعد از بین رفتن علائم حیاتی زنده میمانند. برای درمان این بیماران ابتدا باید بررسی کرد که آیا تنفس و ضربان قلب وجود دارد ؟ اگر جواب منفی است باید راه هوایی مناسب را برقرار کرد. اگر امداد گر آموزش لازم را دیده است اقدام به احیا قلبی ریوی نماید. اگر مصدوم تنفس و ضربان قلب دارد باید درباره گرم کردن بیمار در صحنه حادثه یا رساند وی به مراکز درمانی و گرم کردن بیمار در آنجا تصمیم گرفت .
پاسخ به این سوال دشوار است.و تصمیم گیری در این مورد بسیار سخت.
در مورد گرم کردن بیماران این چند نکته را به خاطر بسپارید:
2- گرم کردن این بیماران در محل حادثه فقط در هنگامی توصیه میشود که راه دیگری وجود نداشته باشد.یعنی فاصله تا مراکز درمانی زیاد (بیش از یک ساعت) باشد.و امکان حمل آرام وبی خطر بیمار در عرض یک ساعت وجود نداشته باشد.(دربعضی از منابع نیم ساعت ذکر شده است). برای گرم کردن یا نکردن بیمار سرمازده در محل حادثه نظرات متفاوتی وجود دارد که توضیح و بیان آنها خارج از حوصله بحث ما است. اما بطور خلاصه و بعنوان یک دستور کلی (اما نه حتما دقیق ) می توان گفت: اگر برای رسیدن به مراکز درمانی زمان کمی صرف میشود و امکان انتقال بیمار (بیماری که هوشیار نیست)به آرامی و بدون تکانهای شدید وجود داردبهتر است بیمار ابتدا منتقل شود و در مراکز درمانی در شرایط مناسب گرم شود. که البته میتوان تصور کرد که این شرایط در کوه بسیار به ندرت پیش می آید. پس در شرایط سخت هم باید آماده گرم کردن بیمار در صحنه حادثه بود. اگر بیمار فاقد علایم حیاتی است همزمان با شروع احیا باید نسبت به گرم کردن بیمار هم اقدام کرد و تا بیمار را گرم نکرده ایم نباید درباره حیات یا عدم حیات مصدوم نظر داد . این نکته بخصوص در باره کسانی که زمان زیادی از اختلال علائم حیاتی و هوشیاری آنها نمیگذرد(کمتر از 6 ساعت) صدق می کند. CPR در |
